Split payment — jak działa i komu może się przydać?

Split payment

Dzisiejszy artykuł poświęcamy zagadnieniu dotyczącemu split payment, czyli mechanizmowi podzielonej płatności, w skrócie MPP. Powiemy o tym, czym jest, kogo i czego dotyczy, czym się charakteryzuje, jak również to, jakie zasady w związku z nim obowiązują. Jeśli chcesz pozyskać wiedzę w tym zakresie, zapraszamy do lektury.

Co to jest split payment?

Split payment polega na tym, że płatność za towar bądź usługę, która realizowana jest przez nabywcę za pomocą specjalnego przelewu, czyli tzw. komunikatu przelewu, nie trafia w całości na rachunek odbiorcy, lecz zostaje rozdzielona na kwotę netto i podatek VAT, przy czym pierwsza część zostaje przekazana sprzedawcy, natomiast druga na jego rachunek VAT. W tym miejscu pragniemy dodać, że rachunek VAT jest tworzony przez bank automatycznie do każdego rachunku założonego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i stanowi dodatkowe konto.

Split payment to instytucja prawna przewidziana w art. 108a-108f ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Wyjaśniając, jak działa split payment, wspomnieliśmy o komunikacie przekazu. Wpisuje się w nim takie dane, jak:

  • kwota podatku VAT (lub część),
  • kwota sprzedaży brutto (lub część),
  • numer faktury, w związku z którą dokonywana jest płatność,
  • NIP dostawcy.

Gdy płatność dotyczy zaliczki na poczet dostaw towarów lub usług, w miejscu numeru faktury należy wpisać zwrot „zaliczka”. Jeśli opłaca się więcej niż jedną, wówczas w tym polu podaje się okres, jaki obejmują wystawione dokumenty. Co ważne, nie może być krótszy niż jeden dzień i dłuższy niż jeden miesiąc. Komunikat przelewu musi dotyczyć kwoty odpowiadającej sumie kwot podatku wykazanych na fakturach. W momencie uiszczania podatku VAT z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw silnikowych w komunikacie przelewu trzeba wpisać kwotę podatku, która ma zostać zapłacona w mechanizmie podzielonej płatności, numer dokumentu związanego z płatnością (z dokumentu wystawionego przez płatnika) oraz numer NIP płatnika podatku od wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw. W trakcie regulowania należności bank pobierze wskazaną kwotę podatku z rachunku VAT, pod warunkiem że są zgromadzone na nim niezbędne środki. W przeciwnym razie instytucja bankowa ściągnie je z rachunku firmowego osoby opłacającej.

Mechanizm podzielonej płatności – zasady

Split payment nie może być zastosowany, jeżeli:

  • jesteś konsumentem i nie prowadzisz działalności gospodarczej,
  • jesteś przedsiębiorcą otrzymującym faktury bez kwoty podatku VAT, np. od podatników zwolnionych z VAT,
  • rozliczasz się gotówką czy też kartą.

W zależności od wartości transakcji opłacanych przez podatników VAT i rodzaju towarów lub usług, których transakcja dotyczy, mechanizm podzielonej płatności może mieć charakter obowiązkowy bądź dobrowolny.

Obowiązkowy split payment

Obowiązek zastosowania split payment odnosi się do podatników VAT, którzy sprzedają lub nabywają towary czy też usługi „wrażliwe”, czyli towary i usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy o podatku od towarów i usług, a jednocześnie kwota należności ogółem z faktury, czyli wartość brutto całej faktury, przekracza 15 tysięcy złotych.

Dobrowolny MPP

Dobrowolny mechanizm podzielonej płatności dotyczy przedsiębiorców, podatników VAT, kupujących towary od innego przedsiębiorcy. Jeśli osoba, opłacając fakturę, decyduje się na takie rozwiązanie, musi wybrać komunikat przelewu, co spowoduje, że bank rozdzieli jej przelew na dwa różne rachunki dostawcy: rachunek rozliczeniowy oraz rachunek VAT. W ten sposób można regulować wszystkie faktury od dostawców albo tylko wybrane, a pozostałe uiszczać tradycyjnie, wpłacając przelewem kwotę brutto wskazaną na dokumencie. Należy przy tym pamiętać, że decyzję o podziale płatności podejmuje nabywca.

Mechanizm podzielonej płatności w ciekawy sposób ilustruje poniższa grafika.

Źródło: Biznes.gov.pl.

Mechanizm podzielonej płatności – kogo dotyczy?

Jeśli zastanawiasz się nad tym, dla kogo przeznaczony jest split payment, spieszymy z odpowiedzią. Mechanizm podzielonej płatności mogą stosować wyłącznie podatnicy VAT, którzy opłacają transakcje przelewem w PLN. Oznaczenie „mechanizm podzielonej płatności” muszą zawrzeć sprzedawcy wystawiający fakturę na kwotę przekraczającą lub równą 15 tysięcy złotych, obejmującą dostawę towarów wyróżnionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT.

Kiedy trzeba płacić split payment?

Chcemy zauważyć, że mechanizm podzielonej płatności musi być zastosowany, nawet jeśli tylko jedna pozycja na fakturze dotyczy towarów bądź usług wrażliwych i przekracza 15 tysięcy złotych wartości. Oczywiście w takim przypadku obowiązkowa podzielona płatność obejmuje wyłącznie kwotę należności z tytułu ich nabycia. Pozostała część należności może być zapłacona w ramach MPP albo bez dzielenia. Regułą od tego są następujące sytuacje:

  • transakcje realizowane na podstawie umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym, jeśli sprzedawcą na dzień dokonania dostawy był podmiot prywatny, a nie publiczny,
  • potrącenie, o którym jest mowa w art. 498 Kodeksu cywilnego, w zakresie, w jakim kwoty należności są potrącane.

Jak płacić split payment – krok po kroku

Transakcje objęte MPP muszą być opłacane przez rachunki rozliczeniowe w banku bądź rachunki imienne w SKOK, otwarte w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, czyli rachunki bądź konta firmowe. Co ciekawe, rachunki te widnieją w Wykazie podatników VAT, czyli na Białej liście podatników VAT. Chcąc wykonać przelew, należy znaleźć rachunek swojego kontrahenta, a następnie zapłacić za fakturę, stosując podzieloną płatność. Przelew dotrze do niego wyłącznie wtedy, gdy zostanie podany numer rachunku firmowego. Wskazanie numeru rachunku osobistego uniemożliwi to. Jak można zatem spostrzec, płatność w MPP wykonuje się jednym przelewem, szybko, wygodnie i bezproblemowo. Kwota VAT wpłacona w omawianym systemie trafia na rachunek VAT odbiorcy. Zarówno sam rachunek VAT, jak i środki na nim zgromadzone cały czas należą do właściciela. Urząd skarbowy nie może nimi dysponować, a jedynie prowadzić nadzór nad ich uwolnieniem, czyli przekazaniem na rachunek firmowy. Do tego czasu nie ma możliwości korzystania z nich. 

Wpłaty i wypłaty z rachunku VAT

Na szczęście pieniądze zgromadzone na rachunku VAT możesz przekazać na swój rachunek firmowy, co wymaga przedłożenia stosownego wniosku do urzędu skarbowego. W przedkładanym piśmie konieczne jest określenie kwoty, jaką chce się wypłacić z rachunku VAT. Urząd ma 60 dni na ustosunkowanie się do niego i podjęcie decyzji w tej sprawie. W trakcie rozpatrywania możesz wykorzystywać środki, aby zapłacić za faktury w podzielonej płatności lub opłacić VAT należny. Jeśli otrzymasz pozytywną zgodę, Ty i Twój bank uzyskacie postanowienie naczelnika urzędu skarbowego, na podstawie którego pieniądze zostaną niezwłocznie przekazane na Twój rachunek rozliczeniowy w kwocie do wysokości środków posiadanych na dzień przekazania tejże informacji. Z przekazanych środków będziesz mógł korzystać bez żadnych ograniczeń. Kiedy z kolei placówka bankowa może odmówić wydania aprobaty wobec przeniesienia pieniędzy? Tyczy się to następujących okoliczności:

  • gdy posiadasz zaległości w VAT (do wysokości tej zaległości),
  • gdy zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązania podatkowe z tytułu VAT nie zostaną wykonane bądź zostanie przypisane Ci dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku VAT.

Oczywiście istnieje szansa na złożenie zażalenia, jeśli uwolniona kwota przez urząd jest inna niż ta, o którą wnioskowałeś. Można to uczynić do 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Możesz też odwołać się od decyzji stanowiącej o braku wydania zgody na przeniesienie środków z rachunku VAT. Masz na to 14 dni. Zarówno zażalenie, jak i odwołanie musisz wnieść za pośrednictwem swojego urzędu skarbowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę firmy izby administracji skarbowej. W jednym i drugim piśmie jesteś zobowiązany do opisania zarzutów przeciw decyzji oraz ujęcia treści swojego żądania.

Brak zapłaty split payment — konsekwencje

W efekcie braku zapłaty split payment i tym samym niezastosowania obowiązkowego MPP ponosi się stosowne kary. W tym względzie można mówić o sankcjach dla kupującego. Brak rozliczenia się w systemie MPP pomimo takiego obowiązku jest skorelowany z ustaleniem przez urząd skarbowy dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 30% kwoty podatku VAT, przypadającej na towar lub usługi objęte mechanizmem podzielonej płatności. Osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą poniosą za to wykroczenie odpowiedzialność, która została ustanowiona w kodeksie karnym skarbowym i mogą otrzymać grzywnę w wysokości do 720 stawek dziennych (może to być nawet 21,6 milionów złotych). Jako ciekawostkę chcemy podać, że opłacenie faktury poza systemem MPP, czyli zwykłym przelewem, pozwala uniknąć problemów pod warunkiem, że sprzedawca prawidłowo rozliczy podatek VAT przypadający na tę sprzedaż. Jeśli zapłacisz za fakturę z pominięciem split payment, taki wydatek (płatność) nie będzie stanowić kosztu uzyskania przychodu. Gdy na fakturze, która powinna być opłacona w mechanizmie podzielonej płatności, nie ma właściwego oznaczenia, sankcja w formie wyłączenia płatności z kosztów uzyskania przychodów nie ma zastosowania.

Split payment – jakie usługi obejmuje?

Split payment jest związany z podatnikami VAT, sprzedającymi lub nabywającymi towary bądź usługi „wrażliwe”, czyli towary i usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy o podatku od towarów i usług o wartości równej lub przekraczającej 15 tysięcy złotych. Katalog produktów, które kwalifikują się, jest dość obszerny. Wśród nich można wymienić dostawę płyt, arkuszy, folii i pasów z tworzyw sztucznych, wszelkiego rodzaju wyrobów ze stali, srebra, złota, aluminium, miedzi, elektronicznych układów scalonych, komputerów, dysków twardych, telefonów, telewizorów, aparatów fotograficznych i kamer cyfrowych, ale też części do silników spalinowych, różnego rodzaju odpadów i surowców wtórnych, paliw, jak również usługi budowlane oraz sprzedaż detaliczną części samochodowych.

Zwrot przelewu split payment – czy jest możliwy?

W przypadku, gdy na konto firmowe przez pomyłkę wpłyną środki, które powinny zostać przelane na inne konto bankowe niż konto odbiorcy, powstaje zobowiązanie dotyczące zwrotu przelewu nadawcy bądź przelania środków pieniężnych do właściwego odbiorcy, o ile jest znany.

Split payment – wady i zalety

Mechanizm podzielonej płatności posiada słabe oraz mocne strony. Najważniejszą wadą jest blokada części należności na rachunku VAT. Poza tym można wskazać dużą uciążliwość dla przedsiębiorców wynikającą z potrzeby nieustannego monitorowania sytuacji, czy faktury spełniają warunki kwalifikujące do split payment i czy zostało to odpowiednio zaznaczone na nich. Split payment daje szereg korzyści, a mianowicie:

  • domniemanie dochowania należytej staranności – gdy nieświadomie przeprowadzisz transakcję VAT z nieuczciwym kontrahentem, a urząd skarbowy zakwestionuje prawo do obniżenia naliczonego podatku VAT, skorzystanie z mechanizmu podzielonej płatności będzie kluczowym dowodem na to, że dochowałeś należytej staranności,
  • brak sankcji za przelew na rachunek bankowy, który nie jest ujęty w Wykazie Podatników VAT – zapłata z zastosowaniem MPP za fakturę VAT na kwotę przekraczającą 15 tysięcy złotych brutto na rachunek, który nie widnieje w Wykazie, umożliwi płacącemu zaliczenie tej płatności do kosztów podatkowych i zarazem wyłączy odpowiedzialność solidarną płacącego za podatek VAT wynikający z tej faktury,
  • brak karnych odsetek za zwłokę – do zaległości w podatku VAT powstałej za okres rozliczeniowy, do którego odnosi się wykazana kwota podatku naliczonego, w co najmniej 95% wynikająca z faktur zapłaconych w MPP, nie mają zastosowania podwyższone 150% odsetki od zaległości podatkowej; zwolnienia z karnych odsetek nie stosuje się, gdy kwota zaległości podatkowej w podatku VAT przekracza dwukrotność kwoty podatku naliczonego, wykazanej przez podatnika w złożonej deklaracji podatkowej,
  • zwrot różnicy podatku w przyspieszonym terminie 25 dni – przy korzystaniu z MPP zwrot podatku na rachunek VAT otrzymuje się w przyspieszonym terminie, wynoszącym 25 dni od dnia złożenia deklaracji,
  • egzekucja sądowa oraz administracyjna – środki zlokalizowane na rachunku VAT są wolne od egzekucji sądowych i administracyjnych z tytułów innych niż podatek VAT, odsetki od zaległości w VAT, podatek dochodowy i odsetki od tego podatku, jak również podatek akcyzowy i odsetki od podatku akcyzowego, a także należności celnych i odsetek od należności celnych i składek ZUS,
  • sankcje VAT – do wysokości kwot zapłaconych w podzielonej płatności nie mają zastosowania sankcje w VAT,
  • obniżenie kwoty zobowiązania – jeżeli zapłata zobowiązania podatkowego nastąpi w całości z rachunku VAT w terminie wcześniejszym niż termin podany dla zapłaty podatku, kwotę zobowiązania podatkowego z tytułu podatku do zapłaty można obniżyć.  

Ocena / 5. Liczba głosów:

Brak ocen.

Porady Finansowe
Paulina 602 876 802 paulina.p@habza.com.pl

Paulina Przybysz

Ekspert finansowy z wieloletnim stażem. Sprawami kredytowymi zajmuję się od ponad 12 lat. Ten czas pozwolił jej mocno rozwinąć skrzydła w branży finansowej oraz osiągnąć sukcesy zawodowe w tej dziedzinie. W relacji z klientami liczy się dla niej profesjonalizm, otwartość , szczerość a także obustronny szacunek. Współpracując z Pauliną można liczyć na indywidualne podejście do każdej sprawy a także szybkość w działaniu i profesjonalizm.

Skontaktuj się ze mną
Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *